Programma begroting 2009-2012

"D66 Borne maakt andere keuze dan het college van B&W van Borne."


Wordt lid van D66 Borne. Praat mee over de toekomst van Borne en ...

Programma begroting 2009-2012

Inleiding
Prioriteiten stellen en keuzes maken zijn lastige afwegingen. Honderd mensen, honderd wensen!

Eerlijk zijn in de politiek schijnt lastig te zijn. Zeker als je een doorkijkt maakt naar de komende jaren die we als Borne te wachten staat. Dan is het lastig om eerlijk te zijn dat we, als we dezelfde dingen willen behouden en onderhouden en soms ook nog nieuwe dingen willen of moeten wel aan een OZB verhoging moeten. Dan is dus een doorkijk naar de financiële toekomst van Borne niet leuk, niet gewenst en dus willen we daarover in de politiek het liefst niets zeggen. Dat is namelijk onpolitiek en slecht voor de kiezers gunst. D66 Borne heeft echter aan het college bij de Kaderbrief gevraagd om een dergelijke analyse wel te maken voor de komende jaren, met daarbij aan te geven wat ons de komende jaren te wachten staat aan financiële verplichtingen. Het college heeft dat gedaan in haar aanbiedingsbrief. Met dien verstande dat zij dit alleen “voorzichtig” heeft gedaan ten aanzien van de onderwijshuisvesting. Niet over de komende jaren als we verdere investeringen willen gaan doen, behalve een paar fondsen creëren met eenmalig geld. Als voorbeeld is hier de infrastructuur te noemen. Onderzocht zal daarin moeten worden in hoever hiervoor middelen via subsidies en derden (?) verdere dekking kunnen verkrijgen voor deze infrastructurele maatregelen. Maar wij als gemeente Borne zullen het meeste moeten opbrengen. Dan is het toch eerlijk en logisch naar de burgers toe dat hierin dus nog vele risico’s schuilen en de vraag daarbij gesteld moet worden hoe we deze projecten gaan financieren, met een doorkijk naar de komende jaren. Dat is volgens D66 Borne onvoldoende gebeurd. Dat wil niet zeggen dat je dan al vast legt voor de komende raadsperiodes, maar regeren is vooruit zien.

Wij delen de mening van de rekenkamercommissie en de impuls die gegeven moet worden aan programmamanagement dat het college nadrukkelijk werk moet maken van het meetbaar maken van de doelen. Misschien goed om ook eens bij andere overheden (gemeenten en waterschap) te kijken hoe zij dit hebben vormgegeven. Met de huidige opzet is namelijk niet of nauwelijks te beoordelen wat de beoogde effecten zijn van het voorgestelde beleid en activiteiten en welke effecten in de afgelopen jaren bereikt zijn. Daarbij is het ook zaak dat het mogelijk wordt om te beoordelen voor de raad waarom de nieuwe activiteiten beter de gestelde doelen kunnen bereiken. Is het doelmatiger en/of doeltreffender? Dit mede met het oog op het kunnen opmaken van de balans bij de jaarrekening en op basis van de gestelde doelen/beoogde effecten en gerealiseerde doelen/effecten leren voor het nieuwe jaar, en op deze wijze ook laten/kunnen zien dat het in de loop der jaren beter gaat.

Als het programmamanagement opnieuw wordt vormgegeven, dan is het ook goed om ook de toekomstvisie uit 2001 weer eens te herijken. Deze moet korter en concreter, want anders is het onmogelijk om de strategische doelen aan deze visie te koppelen. Als de visie niet duidelijk, concreet en beknopt is, dan is het moeilijk om op basis hiervan de richting uit te zetten.

Verder zouden wij als D66 Borne graag in de begroting willen zien welke leerpunten uit het afgelopen jaar hebben geleidt tot bijstelling van de begroting en/of het ontplooien van nieuwe activiteiten.


Uitwerking kaderbrief
In de kaderbrief discussie hebben we, net als meerdere fractie aangegeven dat het er nadrukkelijk moet worden gekeken naar de stagnatie in bouw in de Bornsche Maten en wat de financiële consequenties zijn voor Borne.

In de Kaderbrief heeft u aangegeven dat op basis van bestaand beleid een structureel tekort zou zijn hebben van circa € 300.000, -. In de Kaderbrief werd uitgegaan van 250 woonruimten minus 15% (= 37,5) In deze begroting is op basis van realistisch ramen gerekend met jaarlijks 150 woonruimten in de Bornsche Maten. Maar is deze echt realistisch, een vermindering van 63 woonruimten ten opzichte van uw eerste berekening? Na doorrekening uwerzijds van de meicirculaire van het gemeentefonds, gaf aan dat deze berekening ten opzichte van de meerjarenbegroting 2008-2011 zou gaan leiden tot een groter structureel nadeel van € 600.000, -. Oorspronkelijk werd er vanuit gegaan dat een vermindering van 25 woonruimten een nadeel betekende van circa € 70.000, -. Dit nadeel is echter minder groot doordat de onderliggende uitgangspunten zijn veranderd, onder meer door de groei van het gemeentefonds, de uitlichting van de autonome groei en de incidentele bouwleges. Het zeer vervelend is dat overzicht en maatregelen mbt risicomanagement zeker in met de huidige ontwikkelingen van de Bornsche Maten nog niet beschikbaar zijn. Deze input zou helpen bij afweging maken over de toekomst. Gezien de nieuwe ontwikkelingen, waardoor begroting onder druk komt te staan (zie p.9), goed om scenario's te ontwikkelen. Daarbij hulp van regio en provincie (trendbureau) vragen. Daarbij ook rekening houden met mogelijke negatieve uitkomsten van onderhandelingen over nieuwe woningbouwverdeling in regioverband. Als college dit noodzakelijk vindt vanwege haar onderhandelingspositie, dan graag achter gesloten deuren. Raad moet, gezien het belang van deze afspraken voor het zelfstandig voortbestaan van Borne, hier nadrukkelijk bij betrokken zijn.

Om het begrotingstekort bestaand beleid van € 600.000, - op te lossen is de autonome groei aan de lastenkant uit de begroting gehaald. Dat betekent dat er aan de uitgavenkant, zoals bij het onderhoud van wegen en openbaar groen- geen rekening houden met een groei van Borne. Feitelijk houdt dat in dat de extra werkzaamheden met de bestaande middelen moeten worden uitgevoerd. Dit houdt volgens de fractie van D66 Borne een zeer groot risico in. Is het niet het paard achter de wagen spannen?

Mede omdat we nu al op diverse plaatsen, wegen en straten kunnen ondervinden van de slechte staat van onderhoud. Onderhoud van meer wegen, pleinen, straten en groen zal dus voor de komende jaren stil staan. Is dit nog een aanvaardbaar risico?

Daarnaast heeft in uw kaderbrief aangegeven dat u voor dekkingsmogelijkheden aan het zoeken was naar bijvoorbeeld bestaand beleid kritisch bezien, inclusief de vraag of gemeentelijke voorzieningen moeten worden afgestoten. D66 Borne is erg nieuwsgierig naar deze (ont)dekkings-mogelijkheden. Wat hebben deze discussies bij u op geleverd? Of hebt u in de kaderbrief naar dekkingsmogelijkheden gezocht die achteraf een utopie bleken te zijn?

Moeten we dekkingsvoorstellen niet veel meer zoeken in samenwerking met andere netwerksteden op het gebied van volksgezondheid, welzijn en cultuur. Bijvoorbeeld:

• samenwerking/voeging met het RABO -theater in Hengelo en het Kulturhus, waarbij voor beide partijen een win-win situatie ontstaat.
• samenwerking met en tussen de diverse bibliotheken van de Netwerksteden, waar niet alleen de materialen maar ook de kennis en de kennis van zaken aan elkaar kan worden uitgewisseld.
• financiële administratie(s) van de gemeente Borne, bijvoorbeeld sociale dienst, door een Netwerkstadpartner laten uitvoeren.
• bij de verplaatsing van de sportvelden naar de Bornsche Maten. Niet alleen voetbalvelden aanleggen maar veel meer zoeken in multifunctionele toepassingen voor sport, welzijn en recreatie. Om voor jong speelvoorziening(en) en oud (bv jeu de boules) aanleggen. De (sport) kantine bouwen voor meerdere doeleinden (overdag en ‘s avonds) zoals kinderdagopvang/verblijf, sport en spel voor ouderen (stichting Welzijn ouderen) en ’s avond voor de sport.

Graag zouden wij van u vernemen hoe u staat tegenover dergelijk voorstellen en wat daar mee wilt gaan doen of al heeft gedaan. Immers rept u in uw kaderbrief 2009-2012 hier al over.

U stelt voor om ten aanzien van de infrastructuur en de centrumontwikkeling een reserve instellen. Wij begrijpen wel dat er nog diverse onderzoeken moeten plaats vinden in beide dossiers, echter zijn wij niet overtuigd dat deze moeten worden gedekt uit een reserve (voorziening?). Indien u plannen heeft in deze dossiers zien wij die graag tegemoet. Wij zullen deze voorstellen dan op haar merites beoordelen. Voor deze dossiers hoeft daarom voor ons geen reserve worden ingesteld.



Programma begroting
Nieuw beleid (structureel)

Regio Twente
Hierin kunnen we u redenering wel begrijpen, door hier een claim te doen op een OZB-verhoging. Maar D66 Borne kiest hiervoor liever een andere oplossing. De jaarlijks extra last (€ 82.600, -) die hiermee gemoeid is, stellen wij voor om deze te dekken uit de structurele opbrengst van de voordelen uit de samenwerking met Netwerkstad en/of bestuurlijke samenwerking. ( = min 1,2 % OZB-verhoging)


Speelplaatsen
D66 Borne heeft op diverse momenten en plaatsen laten weten dat zij speelplaatsen voor kinderen in elke leeftijdsgroep in de wijken erg belangrijk vind. Wij delen u mening dat het op dit moment niet verantwoord is om het peil van deze voorzieningen op het gewenste peil te brengen. Wij zijn het niet eens met de manier van financiering. We stellen voor een bedrag van € 60.000, - (p.j.) voor het jaren 2009 en 2010 door onttrekking aan de reserve beleidsontwikkeling. (= min 1% OZB)


Onderwijshuisvesting
Hier hebt u mede op verzoek van D66 Borne verder gekeken dan de huidige raadsperiode. Dat is goed! Hierin kunnen wij u redenering volgen. Uw doorkijk heeft duidelijk gemaakt wat er voor een goede en veilige huisvesting voor de basisscholen in Borne nodig is.

Uw voorstel om dit meerjarenplan voor de huisvesting jaarlijks te dekken met 3,5% kunnen we daarom steunen.
Wij kunnen echter niet akkoord gaan met een jaarlijkse 3,5% verhoging na de huidige raadsperiode. Hierin moet de volgende gemeenteraad haar eigen keuzes maken.


Wet Maatschappelijk Ondersteuning (WMO)
D66 Borne erkent de urgentie van de genoemde onderdelen. Wij vinden echter dat de structurele dekking van € 30.000,- vooralsnog onvoldoende onderbouwd. We vragen het college om te onderzoeken of dit in 2009 op budgetneutrale wijze gerealiseerd kan worden en hierover te rapporteren in de eerste bestuursrapportage.

Tevens willen wij voor 2010 in dit dossier een hernieuwde afweging maken en gaan daarom niet akkoord met een OZB-verhoging van 2,1 % in 2010.
(= min 1% OZB-verhoging)


Raadsgriffie
De veranderingen in de wereld om ons heen wordt ook door u gezien. Met deze veranderingen verandert ook de werkzaamheden van raadsleden. Onder andere de kaderstellende en controlerende functie van de raad/raadsleden wordt steeds verder uitgebreid en krijgt meer een zwaardere rol. Daarbij is een goede ondersteuning van de raadsgriffie en een raadsinformatiesysteem onontbeerlijk. Ook de raadsgriffie in Borne krijgt steeds meer taken toegevoegd, zoals het managen van diverse vergaderingen in het kader van de controlerende taken van de raad, waaronder het bijstaan van de rekenkamercommissie, auditcommissie en derg.

We vinden als D66 Borne dat de raadsgriffie daarom met 0,3 formatie moet worden uitgebreid.
De structurele dekking (€ 30.000, -) is te vinden in de post Bestuursorganen.


Raadsinformatiesysteem
Daarnaast zien we dat de digitale wereld om ons misschien nog wel sneller om ons heen verandert. Ook voor raadsleden! D66 Borne is daarom voorstander van de Borne haar raadsleden beter gaat ondersteunen met een Raadsinformatie Systeem. Deze incidentele kosten (aanschaf computers en software € 90.000,) te dekken uit de reserve beleidsontwikkeling de structurele kosten ( licentie € 9.000, -) op te vangen binnen de huidige post productrealisatie.


E-dienstverlening
D66 Borne heeft diverse keren gepleit voor verder digitalisering van de dienstverlening in Borne, voor haar burgers maar ook voor de medewerkers.

Wij zien echter nu dat u voorstellen doet in dit kader die al verder weg worden gezet in de tijd (> 2010.)! Hiermee is ontzettend veel geld gemoeid. Als we alleen de wettelijke investeringen in 2009 en 2010 doen van de basisvoorzieningen, wordt er verschil gemaakt in de begroting van, incidenteel € 317.370, - en structureel € 51.800, -.

Gezien de snelle ontwikkelingen in de digitalisering lijkt het ons niet verstandig nu al uitgaven te ramen en begroten voor de jaren na 2010. D66 Borne stelt daarom voor de investeringen die gedaan moeten worden na 2010 ev. op te nemen als PM-posten.


Huisvesting
Het belangrijk dat gemeentelijke medewerkers een goede en veilige werkplek hebben, die voldoet aan de arbo-normen. In het rapport Huisvesting gemeentehuis (inclusief Bieffel) wordt de conclusie gemaakt dat er tot 2013 voldoende ruimte in het gemeentehuis van Borne is om de huidige bezetting te huisvesten.

D66 Borne is van mening dat in het bovengenoemde rapport de verbinding naar de organisatieverbetering "Trek in de schoorsteen" onvoldoende is onderbouwd en te voorbarig neemt. Immers zou dan bij de discussie van deze organisatieverbetering "Trek in de schoorsteen" ook de huisvesting ter sprake gebracht moet worden. Ook is het concept met flexibele werkplekken op diverse bureaus en kantoren inmiddels achterhaald. Mede omdat er geen of onvoldoende binding is met de "eigen"afdeling. Er veel werkplezier verloren gaat om dat men geen eigen veilige werkplek heeft. Veel medewerkers blijken te kiezen voor de werkplek waar ze eerder hebben gezeten, waarbij lichtinval, bureau en stoel hoogte van belang zijn. Vaak gezoek voor een goede locatie om te overleggen (kantines worden als overlegplek te vrijblijvend genoemd).

Ook de voordelen van het nieuwe werkplekconcept genoemd in het rapport zijn, zoals; dat de medewerker zelf veel kan bepalen hoe de omgeving moet worden ingericht of geen viezigheid van kleverige toetsenborden door feestjes of verjaardagpartijen lijken meer met cultuur te maken hebben dan met structuur. Immers door goede interne afspraken te maken over wat wel en niet kan in je werkomgeving (tav foto’s -posters en derg.) en waar verjaardagen moeten worden gevierd (kantine) krijg je een nadere cultuur, structuur, houding, gedrag en bindend leiderschap!
Dat is pas "Trek in de schoorsteen ".

D66 Borne is niet overtuigd van dit onderhavige voorstel en wil dit vooralsnog niet opnemen in de begroting voor 2009.


Toezicht publiek ruimte
D66 Borne kan akkoord gaan met de uitbreiding van het toezicht in de publieke ruimte. Echter dit is te vrijblijvend, zo lijkt het voorstel SMART te eindigen met T van TIJDGEBONDEN, namelijk voorlopig voor de duur van 2 jaar. Maar wat gaan deze twee wijkconciërges doen? (S) Wat wordt er van hun verwacht?(M) Kan het werk wat wij van hun vragen worden uitgevoerd? (A) Vragen wij niet te veel voor de komende 2 jaar? (R)
(SMART staat voor: Specifiek Meetbaar Acceptabel Realistisch Tijdgebonden)

Wanneer krijgt de stadwachter/toezichthouder die in het bezit is van zijn diploma Bijzonder Opsporings Ambtenaar bevoegdheden om kleine overtredingen in de publieke ruimte op te sporen en deze te verbaliseren?

Welke taken heeft deze stadswacht nu precies, worden deze taken die hij heeft meegekregen nog geëvalueerd.


Centrumontwikkeling
D66 Borne is van mening dat de ontwikkelingen in het centrum te lang op een te laag pitje hebben gestaan. Natuurlijk beseft ook D66 Borne dat er andere prioriteiten binnen onze gemeente waren. Dat wil echter niet zeggen dat je niet verder moet gaan de ontwikkelingen die je in je structuur visie Centrum hebt vastgelegd.

Na drie jaar (!) blijkt dat er de kaders in de Structuur Visie onvoldoende sturing en regie ten aanzien de ruimtelijke kwaliteit te herbergen. D66 Borne vindt dit een ongeloofwaardige constatering. Er is dus een dikke onvoldoende gescoord bij de opdracht en de vaststelling van de structuurvisie Centrum Borne. Is de oorzaak hiervan terug te vinden in de opdracht die verstrekt is of in de uitwerking door de externe partij?

Wel zijn we met u eens dat er nu daadwerkelijk, maar ook daadkrachtig moet worden gewekt aan een visie voor het centrum van Borne. Deze daadkracht ontbreekt in de ogen van D66 Borne. Er is naar onze mening onvoldoende regie door het college van B&W op dit hoofdstuk. Hoe kan het zijn dat een dergelijk visie 3 jaar onwerkbaar op de plank ligt?
Welke analyse op hoofdlijnen is er in dit hoofdstuk uitgevoerd? Welke bouwstenen zijn benoemd als oplossingsrichtingen?

Wanneer zal de gemeenteraad als kaderstellend orgaan hierin verder zijn rol krijgen?


Verkeersoplossing kruispunt Europastraat /
Stationsstraat/Oude Deldensestraat/Parallelweg

Op basis van de gegevens en de prijs is volgens D66 Borne de meerderheid van de raad akkoord gegaan met de oplossing die door het college werd voorgedragen. De aanleg van een rotonde op de voornoemde kruising. De gemeenteraad heeft bij meerderheid besloten om hiervoor het berekende bedrag te reserveren. De oplossingsvariant aangedragen door D66 Borne, de zogenaamde variant Woudstra, werd te duur bevonden. Echter op basis van deze nieuwe financiële gegevens blijkt dat de voorkeursvariant vervaardigd door Royal Has Koning vele malen duurder uitpakt dan de variant Woudstra. Daarnaast hoeft er ook voorlopig in de variant Woudstra niet geïnvesteerd te worden in de kruising Parallelweg/Azelosestraat/Molenstraat, dit in tegenstelling tot de voorkeursvariant van het college.

D66 Borne wijst daarom dit verzoek om (nog) meer geld uit te trekken in een oplossingsvariant die in haar ogen niet of onvoldoende veiligheid creëert op de voornoemde kruising, af!

D66 Borne verzoekt het college van B&W en de overige raadsfractie nogmaals naar de variant Woudstra te kijken en dit in haar overwegingen mee te nemen.

Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald!


Reserve infrastructuur
Er zijn infrastructurele maatregelen in en om Borne noodzakelijk. In dit kader stelt u voor om een bedrag van € 1.000.000, = ter beschikking te stellen voor een reserve Infrastructuur. Concrete voorstellen kunnen nog niet worden gegeven. Welke meerwaarde heeft dan nu om een dergelijke reserve te creëren.

Had u niet het zelfde huiswerk moeten doen als u ook heeft gedaan als bij huisvesting Onderwijs.

Zoals welke wegen moeten volgens de huidige kennis in en rondom Borne worden aangelegd. Wat kost een (rand-/ontsluitings) weg per strekkende meter. Daar zijn naar de mening van D66 Borne landelijke kerngetallen en cijfers voor. Hierdoor kunnen we ook in de toekomst kijken welke prioriteiten en welke bedragen we moeten gaan investeren voor de toekomstige ontwikkeling van Borne en de gevolgen (positief/negatief) daarvan. Daarbij ook kijkende naar de wegen die ook voor de regio en provincie moeten worden aangelegd cq verlegd.

D66 Borne verzoekt het college deze bovenstaande "vingeroefeningen" te houden en de resultaten te presenteren aan de gemeenteraad, in het voorjaar 2009.
De globale berekening die u hebt gepresenteerd in het IVP bedoelen we daar dus niet mee, maar een concrete op cijfers onderbouwde berekening! Waarbij D66 Borne niet voorstaat om met de huidige gegevens de discussie over het IVP opnieuw te voeren.


Bijdrage Dorpsmanager
D66 Borne is nooit voorstander geweest van een externe betaalde kracht als bruggenbouwer tussen ondernemers in Borne en de politiek. Op Bornse schaal zou dit goed kunnen worden uitgevoerd door een samenwerking tussen de voorzitter/secretaris van de BBO en de portefeuillehouder Economie. Hierbij kunnen duidelijke afspraken worden gemaakt. Ook de Bornse politiek (gemeenteraad) heeft de laatste jaren meer tijd geïnvesteerd in overleg met de BBO. Hierdoor is naar de mening van D66 Borne de functie van dorpsmanager overbodig (geworden).